Wawel 3, 31-001 Kraków
tel.: 012 422 98 32
kom.: 572-293-827
E-mail: akkk@diecezja.krakow.pl
Archiwum czynne: Wt. - Pt. 9:00 - 13:00

Zasób

    Tradycje muzyczne katedry wawelskiej sięgają XI w. Inwentarz katedry z 1110 r. wymienia m.in. antyfonarz, trzy graduały, dwa mszały i sześć plenariów.

    Zbiory muzyczne katedry na Wawelu, przechowywane w Archiwum kapitulnym na Wawelu, należą do najstarszych i najcenniejszych zbiorów muzycznych w Polsce.

    Po kanonizacji św, Stanisława, po 1253 r. pojawiły się oficjum i sekwencje ku jego czci.

Karta z fragmentem oficjum o św. Stanisławie, AKKK, Ms 52, k.95v


    Stanisław Ciołek i Adam Świnka z Zielonej to wyróżniający się wawelscy autorzy hymnów i sekwencji XV wieku, Geneza rorantystów kaplicy Zygmuntowskiej sięga 1543 r, Z tego roku pochodzi graduał rorantystów.

    Szymon Starowolski w „Polonia sive status Regni Poloniae descritio” z 1632 r. o katedrze na Wawelu napisał: „to tylko powiem, czym nawet najbardziej opatrzone kościoły europejskie od tego naszego się różnią; w nim mianowicie pieśni słychać nieprzerwanie i nigdy nie nastaje cisza, gdyż wyznaczono do tego kapłanów, by w ustalonym porządku przez całą noc psalmy śpiewali, jeżeli w poszczególne dni odprawia się w tej świątyni prawie sto nabożeństw, to osiem mszy śpiewnych, a z tych dwie przy akompaniamencie muzyki”. Czasy baroku dały katedrze ks. Bartłomieja Pękiela (+1670) i ks. Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego (+1734), kapelmistrzów kapeli królewskiej i wybitnych kompozytorów. Jeszcze w połowie XIX wieku katedra wawelska wyróżniała się orkiestrą liczącą 28 osób i kościelną szkołą muzyczną dla młodzieży.

Kantorzy i chór żaków szkoły katedralnej, AKKK, Ms 42, k.17v


    Najważniejszym miejscem przechowywania zbiorów muzycznych katedry na Wawelu jest Archiwum kapitulne.

    Zbiór muzyczny składa się z ok. 800 rękopisów muzycznych, kilkudziesięciu starodruków i ponad 200 druków muzycznych XIX i XX wieku. Zupełnie szczególne miejsce w zbiorze zajmują rękopisy rorantystów katedry na Wawelu.

A. Pocelli, Rorate caeli, AKKK, Kk.I. 7-1, s.33


    W okresie międzywojennym pracowali nad nimi prof. Adolf Chybiński i ks. Józef Surzyński. Po II wojnie światowej w kolejnych tomach „Monumenta Musicae in Polonia” ogłoszono drukiem część zbioru muzycznego katedry na Wawelu.

    Katalog zbioru muzycznego Archiwum kapitulnego na Wawelu został w połowie lat 80-ych XX w. opracowany przez Tadeusza Maciejewskiego i Martę Pielech, pracowników naukowych Ośrodka Dokumentacji i Badań Dawnej Muzyki Polskiej przy Warszawskiej Operze Kameralnej. Prace uwieńczono najpierw sporządzeniem katalogu kartkowego, a następnie wydruku komputerowego, które są udostępniane Czytelnikom w lektorium Archiwum i Biblioteki kapitulnej na Wawelu. W 2009 r. Archiwum podjęło rozmowy zmierzające do finalizacji prac, przeprowadzenia kwerendy dopełniającej i wydania katalogu drukiem.


Bibliografia
A. Chybiński, Materiały do dziejów krakowskiej kapeli rorantystów, cz. 1 1540-1624, Kraków 1910.
Musicalia Vetera. Katalog tematyczny rękopiśmiennych zabytków dawnej muzyki w Polsce, red. Z. Szweykowski, t. 1, Zbiory muzyczne proweniencji wawelskiej, z. 4, opr. Z. Surowiak, Kraków 1974, WM 4, WM 5.
Bartłomiej Pękiel, Opera omnia, wyd. Z. Dobrzańska-Fabiańska, Kraków 1994.
Grzegorz Gerwazy Gorczycki,Opera omnia, wyd. K. Mrowiec, Kraków 1995.
T. M. M. Czepiel, Music at the royal court and chapel in Poland, c. 1543-1600, New York & London 1996.


Copyright (C) 2009 AKKK