Wawel 3, 31-001 Kraków
tel.: 012 422 98 32
kom.: 572-293-827
E-mail: akkk@diecezja.krakow.pl
Archiwum czynne: Wt. - Pt. 9:00 - 13:00

Dofinansowania

Konserwacja rękopisów z Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej


W grudniu 2013 r. Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej zakończyło realizację kolejnego projektu współfinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Konserwacji poddano 22 obiekty rękopiśmienne, należące do najstarszych polskich archiwaliów: 2 kopiariusze i 20 dokumentów pergaminowych z lat 1307-1649. Wszystkie wybrane do projektu obiekty są wytworem polskiej kancelarii królewskiej lub biskupiej, od początku trwale związane z historią Katedry oraz Wzgórza Wawelskiego. Zrealizowane w ramach tegorocznego przedsięwzięcia zadania z zakresu konserwacji archiwaliów, to trzeci już etap procesu zabezpieczania i udostępniania najcenniejszych zbiorów kościoła krakowskiego. W sumie, w ciągu trzech lat, konserwacji poddano 100 najstarszych i najcenniejszych obiektów.


Dwadzieścia dokumentów należy do zbioru 1200 najcenniejszych pergaminowych dyplomów rękopiśmiennych przechowywanych w Archiwum Kapitulnym. Całość datowana jest na okres miedzy 1166 r. a 1850 r. Dwa kopiariusze są ściśle powiązane ze zbiorem dokumentów pergaminowych. To zebrane w jednej księdze średniowieczne kopie różnych dokumentów – papieskich, królewskich, biskupich, dotyczące przywilejów i statusu prawnego krakowskiej kapituły katedralnej oraz kościoła na Wawelu. Kopiariusze sporządzano w celu ochrony oryginałów i polepszenia znajomości posiadanego zasobu, w określonym porządku rzeczowym, np. według majątków. Powstawały w celu zabezpieczenia treści dokumentów, ale i ze względu na wygodę korzystania z nich. Były także istotnym czynnikiem prawnie zabezpieczającym gospodarcze interesy Kościoła i Władcy. Kopiariusze, przechowywane w krakowskim archiwum kapitulnym, należą do tych pomników historiografii Polski, które zawierają niezwykle cenne dokumenty dla osób badających dzieje polityczne, społeczne i kulturalne naszego kraju. Pierwszy z nich, obejmujący dokumenty z lat 1228 – 1548, składa się ze 151 kart pergaminowych. Został spisany przed rokiem 1548, z inicjatywy biskupa Samuela Maciejowskiego, wielkiego kanclerza koronnego oraz prałatów i kanoników kapituły krakowskiej. Zawiera kopie 170 dokumentów, zredagowanych i wpisanych eleganckim, szlachetnym pismem, z ozdobnymi pierwszymi literami, zarówno regestu, jak i samego dokumentu. W dolnej części księgi, zarówno w okładzinie, jak i we wszystkich kartach pergaminu u dołu znajduje się otwór, przez który przeciągnięty był sznur jedwabny, czerwony, a nim przymocowana pieczęć króla Zygmunta Augusta. O związkach inicjatorów i faktycznych wykonawców kopiariusza z królem Polski świadczy odniesienie zapisane w dokumencie otwierającym księgę. Władca oświadcza, że ze strony S .Maciejowskiego, bpa krakowskiego i kanclerza koronnego, tudzież prałatów i kanoników krakowskich, ma sobie przedłożone następujące przywileje, z prośbą o zatwierdzenie takowych. Na końcu księgi jest zatwierdzający dokument Zygmunta Augusta z roku 1548, opatrzony własnoręcznym podpisem króla. Drugi z kodeksów to rękopis papierowy, pisany w ciągu XVI, XVII i XVIII stuleciu, obejmuje kopie 470 dokumentów z lat 1228 – 1636, 1672. Księga prawdopodobnie została sporządzona przez krakowskiego duchownego, wywodzącego się z grona kapituły i pełniła zapewne rolę pomocy kancelaryjno-prawno-archiwalnej, zarówno na dworze biskupim, jak i królewskim.


Celem wszystkich realizowanych od trzech lat projektów jest ochrona, zachowanie, prezentacja, popularyzacja najstarszego dziedzictwa historycznego i kulturowego państwa oraz kościoła polskiego.



Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Copyright (C) 2009 AKKK