Wawel 3, 31-001 Kraków
tel.: 012 422 98 32
kom.: 572-293-827
E-mail: akkk@diecezja.krakow.pl
Archiwum czynne: Wt. - Pt. 9:00 - 13:00

Dofinansowania

Konserwacja Ksiąg z Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej



Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego


W 2014 roku, w ramach projektu przeprowadzona została konserwacja dwóch kodeksów rękopiśmiennych i jednego inkunabułu ze zbiorów przechowywanych w Archiwum i Bibliotece Krakowskiej Kapituły Katedralnej na Wawelu. Dwa XIV i XV-wieczne kodeksy pergaminowe to cenne, kunsztownie zdobione ceremoniarze biskupie – pontyfikały (historycznie związane z postaciami pierwszy – królowej Jadwigi i króla Władysława Jagiełły, drugi - Kardynała Zbigniewa Oleśnickiego i Króla Kazimierza Jagiellończyka). Inkunabuł, jeden z najbardziej reprezentatywnych obiektów dla całego zbioru starych druków przechowywanych w archiwum katedralnym, powstał w 1478 roku. Wszystkie trzy księgi są od początku nieprzerwanie związane z historią wawelskiego wzgórza.



Pontyfikał „Ceremoniale et Pontificale Episcoporum” (sygn. Ms 11) XIV w.
Pierwsza z nich to kodeks pergaminowy, oprawny w czerwoną skórę i deski, pisany przez jednego kopistę. Pochodzi z końca XIV w. Posiada dziewięć ozdobnych inicjałów oraz kilkaset mniejszych, bardzo kunsztownych, wykonanych dwoma kolorami - niebieskim i czerwonym. To arcydzieło średniowiecznego iluminatorstwa. Księga zawiera modlitwy, przepisy czynności ceremonii i obrzędów odprawianych przez biskupa miejsca. Układ poszczególnych ceremonii i treść modlitw właściwy dla epoki średniowiecza. Był używany w katedrze wawelskiej prawdopodobnie do połowy XV w. To prawdopodobnie według tej księgi dokonano w katedrze wawelskiej ceremonii koronacji Królowej Jadwigi oraz króla Władysława Jagiełły.



Pontyfikał przed konserwacją i po konserwacji



Pontyfikał „Pontificale Episcopi Sbignei” (sygn. Ms 12) XV w. [oprawa XVI w.]
Drugi z zakonserwowanych obiektów, „Pontyfikał biskupa Oleśnickiego”, to kodeks pergaminowy z XV w. Oprawa późniejsza, XVI-wieczna, z herbami biskupa Tomickiego. Pisany i miniaturowany niezwykle kunsztownie w Polsce, dla biskupa Zbigniewa Oleśnickiego (datowany między 1424-1434), krótko przed koronacją Kazimierza Jagiellończyka w 1447 r. Niewątpliwie był używany podczas tej ceremonii, o czym może świadczyć dodany na końcu tekst królewskiej przysięgi. Zawiera 70 miniaturowanych inicjałów, w każdym postać biskupa, prawdopodobnie portretowana, z herbem Dębno (Oleśnickich). Układ ceremoniału liturgicznego różny od tego we wcześniejszym pontyfikale (Ms 11). Pod koniec księgi dodane karty i pismo różnych pisarzy. Spośród nich najważniejszy jest zapisany tam pełny tekst przysięgi koronacyjnej Kazimierza Jagiellończyka w katedrze wawelskiej („Ego Kazimirus Dei gratia rex Polonie Magnus dux lithwanie et…".).



Pontyfikał przed konserwacją i po konserwacji


Henricus de Segusio „Summa super titulis Decretalium” (sygn. Inc. 236) Strasburg 1478
Archiwum Kapitulne na Wawelu wyróżnia nie tylko znakomity zbiór rękopisów, ale także bogata biblioteka inkunabułów, starodruków i druków. Gromadzony od XV w. zbiór inkunabułów biblioteki kapitulnej na Wawelu liczy obecnie 300 pozycji. Jedna z tych ksiąg została wybrana do tegorocznego projektu.
To dzieło słynnego dekretalisty, kardynała Henryka z Suzy (1200-1271), zwanego Hostiensis. Był on wykładowcą prawa w Bolonii i Paryżu. To główne jego dzieło, określane jako summa aurea, napisana w 1253 r. Jest to wykład obowiązującego wówczas prawa, będącego syntezą prawa kanonicznego i prawa cywilnego rzymskiego. W tekście egzemplarza glossy sporządzone ręką Jana Stanki w 1488 r. (zm. przed 9 X 1493, doktor medycyny i botaniki, lekarz królewski, kanonik krakowski). To jeden z tych inkunabułów, które od XV w. znajdują się w bibliotece kapitulnej na Wawelu



Inkunabuł przed konserwacją i po konserwacji

 

 

Pontyfikał Kardynała Zbigniewa Oleśnickiego



Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Copyright (C) 2009 AKKK